Baba Tatlısı
P
Padişahın bile arkasından kılıç sallarlar
Hakkında atıp tutanlara aldırma, öyleleri değil senin,
gücünden çekindikleri, karşısında korkudan titredikleri
kimsenin bile arkasından konuşurken aslan kesilirler.
Padişah yasağı üç gün sürer
Yasama ve yürütme devletin temel iki görevidir ancak,
devlet yasalar çıkartmayı, yasaklar koymayı bilir de sıra
uygulamaya gelince işler tavsadığından, bir süre sonra
kimse o yasayı umursamaz olur.
Palamut çok biterse, kış erken olur
Kimi olaylar onu izleyecek olayların da habercisidir.
[Palamut: Meşe türü bir yabanıl ağacın yenmeyen meyvesi.]
Pamukçu, ak köpekten hoşlanmaz
bkz. Ak köpeğin pamuk pazarına zararı vardır.
Papaz her gün pilâv yemez
Katlanarak yaptığı bir işi o kimseye sürekli yaptırmaya
kalkarsanız, ne denli uysal, uyumlu da olsa bıktırır ve
size karşı koyacak duruma getirirsiniz.
Para dediğin, el kiri
Para, eriyip giden bir nesnedir, hele bir çarşıya çıkmaya gör,
nereye gittiğini anlamazsın bile.
Parayla imanın kimde olduğu bilinmez
Bir insan gösterişsiz yaşamayı yeğliyorsa, onun parayla
ya da Tanrı’yla arasının nasıl olduğuna ilişkin bir yargıya
varamazsınız. Kaldı ki, birinin varlıklı ya da yoksul, inançlı
ya da inançsız olmasından size ne.
Para isteme benden, buz gibi soğurum senden
Birinden para istemek, onu zor durumda bırakır, verse bir türlü,
vermese bir türlü. O yüzden, birbirlerine ne denli yakın da
olsalar, isteyenle istenen arasına soğukluk girer.
Paran çoksa kefil ol, işin yoksa şahit ol
bkz. İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol.
“Paran gitti mi” diye sormazlar,
“işin bitti mi” diye sorarlar
bkz. Paranın gittiğine bakma, işinin bittiğine bak.
Paranın gittiğine bakma, işinin bittiğine bak
Bir sorunu çözmekte, bir işi sonuçlandırmakta para etkili olacaksa,
harcamaktan kaçınma, “gitti paralar” diye acınma.
Paranın yüzü sıcaktır
Para öyle bir güç, öyle bir çekici tuzaktır ki, onu geri
çevirecek, almamakta direnecek insan az bulunur.
Bu toplumsal düşkünlükten yani zaaftan yararlananlar,
hangi düzeyde olursa olsun işlerini kolaylaştırmak için
paranın ucunu göstermeyi iyi bilirler.
Paran kadar konuş
Üstesinden gelemeyeceğin işlere kalkışma.
Bilgini aşan konulara girme.
Paran varsa cümle âlem kulun,
paran yoksa tımarhane yolun
bkz. Varsa pulun, herkes kulun.
Para parayı çeker
Parayı, parası olan kazanır.
Parası ucuz olanın, kendisi kıymetli olur
bkz. Akçesi ucuz olanın, kendisi kıymetli olur.
Parayı veren düdüğü çalar
Karşılığını ödeyebilen, istediği her şeyi elde eder.
Parayı zaptetmek deliyi zaptetmekten zor
Para, insanda en olmayacak şeyleri bile alma isteği uyandırır.
O nedenle bu istekten uzak durmaya, parayı elde tutmaya
çalışmak kolay iş değildir.
Parayla dost bulunmaz
Sevgi, arkadaşlık, güven satın alınmaz, kazanılır. Para
kazanmayı bildiği halde dost kazanmayı bilmediği için sevilmeyen,
sayılmayan nice insan var.
Pazar, ilk pazardır
Alışverişte, ilk alıcının verdiği fiyat önemlidir. Satıcı nazlanır da
fırsatı kaçırırsa bir daha aynı fiyatı veren çıkmayabilir..
Her uygun öneri bir fırsattır, iyi değerlendirmek gerekir.
Pehlivan, kispetinin yağından bellidir
Bir insanın işini bilip bilmediği çalışma biçiminden anlaşılır.
[Kispet: Yağlı güreşte pehlivanların giydikleri meşin pantolon.]
Pehlivanlık kılık kıyafetle olmaz
Gözü peklik, mertlik, dürüstlük bir insanın yüreğinde
taşıdığı nitelikleridir.
Pekmez gibi malın olsun, Bağdat’tan sinek gelir
Bir malın en etkili tanıtım aracı, kalitesidir. Tüketicide bu
güveni yaratan kuruluşlar, dolayısıyla markalar, müşterisiz kalmaz.
e.a. Çanakta balın olsun, Yemen’den arı gelir.
b.a. Satılık ziftin olsun, Selânik’ten kel gelir.
Pekmezi küpten, kadını kökten al
Çarşıda alışveriş yaparken, seçenekler arasında gösterdiğin özeni,
kendine eş seçerken de göster. ( Kadını alınacak bir "mal" sayan
bu öğüdü, kadınlar da uygulasalar, alacakları erkeğin ne mal
olduğunu araştırmadan karar vermeseler iyi olur.)
Pek yaş olma, sıkılırsın; pek de kuru olma, kırılırsın
İnsana, dengeli olmak, kendini denetlemek yakışır.
Ne yumuşak başlı ol, ezil; ne de dik başlı ol, üzül; yerine göre
nasıl davranacağını bil.
Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir
Şimdiki gidişi, o işin nasıl gelecekkte nasıl sonuçlanacağının da
bir göstergesidir.
Peşkeş atın dişine bakılmaz
bkz. Bahşiş atın dişine bakılmaz.
[Peşkeş: Armağan.]
Peynir ekmek, hazır yemek
Bazı gereksemeler kolay yoldan da giderilebilir.
Pilâvdan dönenin kaşığı kırılsın
Bir amaca ulaşmak için direnmeyi bilmek gerekir.
e.a. Pilâvdan dönen kaşığın sapı kırılsın.
Pilâvdan dönen kaşığın sapı kırılsın
bkz. Pilâvdan dönenin kaşığı kırılsın.
Pilâv yiyen, kaşığını belinde taşır
bkz. Pilâv yiyen, kaşığını yanında taşır.
Pilâv yiyen, kaşığını yanında taşır
Bir şeyden yararlanmayı bilen kişinin, doğacak fırsatı
kaçırmamak için, hazırlı olmayı bilmesi de gerekir.
b.a. Canı kaymak isteyen, mandayı yanında taşır. Kaymağı
seven, mandayı yanında taşır. Zemheride yoğurt isteyen,
cebinde inek taşır.
Pire itte, bit yiğitte
Yararlı kişilerin çevresinde asalak eksik olmaz.
Pulsuz iş, yolsuz iş
Karanlık işler çeviren, yasal olmayan yollara sapar.