Baba Tatlısı
Ü
Üç gecelik ay’ı herkes görür
Ülke düzenini korumak, toplumsal olaylarla yakından
ilgilenip doğacak sorunları önceden sezinlemekle olur.
Üç göç, bir yangın yerini tutar
Bir yerden bir yere her taşınışta eşya hırpalanır, zarar görür.
Sonuçta kullanılmaz duruma gelir.
Üçlenmemiş eken, olmamış biçer
Bir işe, gerekli koşullara uymadan başlayan, ya da uyulması
gereken kuralları gerektiği gibi yerine getirmeyen kişi,
verimli sonuç alamaz.
[Üçlemek: Tarlayı üç kez sürmek.]
Ülkeden geçilir, töreden geçilmez
Bir insan doğduğu, büyüğü yurdundan uzak kalsa da
görenek ve geleneklerini korur.
Ürümesini bilmeyen köpek, sürüye kurt getirir
Görevinin gerektirdiği biçimde davranmayı bilmeyen
kişinin çevresine yarardan çok zararı dokunur.
Ürüyen köpek, ısırmaz
Tepkisini bağırıp çağırarak belirten kişiden çekinmemek
gerekir. Niyeti gerçekten kötü olsa, bunu belli eder mi?
Ne yapacaksa sessiz sedasız yapar.
Üşenenin oğlu kızı olmamış
bkz. Erinenin oğlu kızı olmamış.
Üveye etme, özünde bulursun;
geline etme, kızında bulursun
Sevgiden ve ilgiden yana üvey çocuğunu öz olandan,
gelinini kızından ayrı tutma. kötü davranma. Dünya hali bu,
gün olur onlar da aynı duruma düşebilir. Çocuğun üvey ana
elinde, kızın gelin gittiği ailede aynı acıyı çekebilir.
k.a. Üvey, öz olmaz; kemha, bez olmaz.
Üvey, öz olmaz; kemha, bez olmaz
Bir çocuk, ne denli sevilse, ilgi görse de, öz annesindeki
şefkati üvey annesinde bulamaz. Üvey anne öz annenin
yerini dolduramaz.
k.a. Üveye etme, özünde bulursun; geline etme, kızında bulursun.
[Kemha: Bir tür ipek kumaş.]
Üzümünü bol işittiğin bağa sepetini küçük götür
Sende merak uyandıran her söze tümüyle inanma, abartı
payını da hesaba kat.
Üzümünü ye de bağını sorma
Gördüğün bir iyilikten, sana sunulan olanaktan yararlanmaya
bak. Nereden, nasıl sağlandığını soruşturmaya kalkma.
Üzüm üzüme baka baka kararır
Bir topluluğu oluşturan bireyler, birbirlerini etkileyerek
gelişme gösterirler. Kimi durumlarda bu söz, karşıt anlam
yüklenerek, bireylerin birbirlerini kötü yanlarıyla
etkileyecekleri biçiminde de söylenir.